วิธีใช้ยาทาแผลมีดบาด ป้องกันอักเสบ ลดเสี่ยงรอยแผลเป็น
อุบัติเหตุจากของมีคมเกิดขึ้นได้ง่ายมากในชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะการถูกมีดบาดขณะเตรียมอาหาร แม้จะดูเป็นเพียงรอยแยกเล็ก ๆ บนผิวหนัง แต่หากดูแลไม่ถูกวิธี จากแผลเล็กก็อาจกลายเป็นแผลอักเสบติดเชื้อ หรือทิ้งรอยแผลเป็นลายทางยาวที่รักษาให้หายยาก การปฐมพยาบาลและการเลือกใช้ยาทาแผลมีดบาดอย่างถูกต้องจึงเป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้าม
ล้างแผลก่อนทายาขั้นตอนสำคัญที่คนมักมองข้าม
เมื่อเกิดมีดบาด สิ่งแรกที่หลายคนนึกถึงคือการวิ่งไปหายาทาแผลมีดบาดมาโปะลงบนแผลทันทีเพราะกลัวเชื้อโรค แต่ความจริงแล้ว การรีบทายาลงบนแผลสดที่ยังมีคราบเลือดหรือสิ่งสกปรกตกค้างอยู่ เปรียบเสมือนการขังเชื้อโรคไว้ใต้ชั้นยา ซึ่งอาจส่งผลให้แผลเกิดการอักเสบและเป็นหนองในภายหลัง
การจัดการแผลมีดบาดที่ถูกต้องเริ่มจากการใช้ผ้าสะอาดกดซับบาดแผลเพื่อห้ามเลือด จากนั้นล้างแผลด้วยน้ำสะอาดหรือน้ำเกลือเพื่อล้างเศษสิ่งสกปรกออกให้หมด ซับแผลให้แห้งสนิท แล้วจึงเข้าสู่ขั้นตอนการเลือกใช้ยาทาแผลมีดบาดเพื่อช่วยให้แผลสมานตัวได้ดีขึ้น
หลักการใช้ยาทาแผลมีดบาดให้แผลเรียบเนียนไม่เป็นรอย
การทำให้แผลหายไวและไม่ทิ้งรอยแผลเป็นนูนหนาหนีไม่พ้นการสร้างสภาวะที่เหมาะสมให้ผิวหนังซ่อมแซมตัวเอง ซึ่งมีแนวทางปฏิบัติที่ทำตามได้ง่ายดังนี้
- เลือกเนื้อยาให้เหมาะกับลักษณะแผล : ยาทาแผลมีดบาด มีให้เลือกทั้งรูปแบบเหลว ขี้ผึ้งและเนื้อครีม หากแผลค่อนข้างลึกหรืออยู่ในบริเวณข้อต่อที่ขยับบ่อย การใช้เนื้อขี้ผึ้งจะช่วยเคลือบผิวและรักษาความชุ่มชื้นได้ยาวนานกว่า ส่วนแผลตื้น ๆ ทั่วไป การใช้เนื้อครีมบางเบาก็เพียงพอในการปกป้องผิว
- ทาเพียงบางๆไม่ต้องพอกหนา : การประโคมยาลงไปหนาเตอะไม่ได้ช่วยให้แผลหายเร็วขึ้น ในทางกลับกัน อาจทำให้แผลแฉะเกินไปจนเนื้อเยื่อรอบ ๆ เปื่อยและแยกตัวออกจากกัน ส่งผลให้แผลหายช้ากว่าเดิม ควรแต้มยาเพียงเล็กน้อยแล้วเกลี่ยให้ทั่วรอยบาดบาง ๆ ก็พอ
- รักษาความชุ่มชื้นควบคู่กับการปิดแผล : ความเชื่อเดิม ๆ ที่ว่าต้องปล่อยให้แผลแห้งและตกสะเก็ดแข็ง ๆ ถึงจะดี เป็นวิธีที่ทำให้เกิดแผลเป็นได้ง่ายที่สุด การใช้ยาทาแผลมีดบาดที่มีคุณสมบัติช่วยต้านเชื้อแบคทีเรียร่วมกับการปิดพลาสเตอร์ยา จะช่วยรักษาความชุ่มชื้นที่พอเหมาะ ทำให้เซลล์ผิวใหม่เติบโตมาประสานกันได้อย่างเรียบเนียนโดยไม่เกิดสะเก็ดแข็ง
- ข้อควรระวังเพื่อผิวที่สวยงาม : ในระหว่างที่แผลกำลังสมานตัว อาจมีอาการคันยิบ ๆ ห้ามแกะหรือเกาบาดแผลเด็ดขาด เพราะการลอกผิวที่กำลังซ่อมแซมออกจะทำให้กระบวนการรักษาตัวต้องเริ่มนับหนึ่งใหม่ และเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้เกิดรอยแผลเป็นเข้ม ๆ ตามมา
การดูแลแผลมีดบาดไม่ใช่เรื่องซับซ้อน เพียงแค่ล้างให้สะอาด ทายาบาง ๆ และรักษาความชุ่มชื้นให้สมดุล เพียงเท่านี้ผิวของคุณก็จะกลับมาเรียบเนียนแข็งแรงดังเดิม โดยไม่ต้องกังวลเรื่องรอยแผลเป็นกวนใจอีกต่อไป
